Wodoodporność i oddychalność: co oznaczają liczby 20k/20k i dlaczego kłamią
Co naprawdę mierzy słup wody, dlaczego oddychalność to marketingowa pułapka i jak nie dać się nabrać na kosmiczne parametry.
Patrzysz na metkę kurtki i widzisz: 20 000 / 15 000. Brzmi profesjonalnie. Pierwsza liczba to wodoodporność, druga to oddychalność.
Wydaje ci się, że wiesz, co kupujesz? Błąd.
O ile pierwsza liczba (słup wody) jest w miarę uczciwa, o tyle druga (oddychalność) to często marketingowy bełkot, którego nie da się porównać między markami. Oto dlaczego.
Liczba 1: Wodoodporność (Słup wody)
To parametr, któremu (zazwyczaj) można ufać.
Co to znaczy? Wyobraź sobie rurę o średnicy 1 cala postawioną pionowo na materiale. Wlewamy do niej wodę. Ile milimetrów wody wlejesz, zanim materiał zacznie przeciekać (pojawią się 3 krople)? To jest twój wynik.
- 5 000 mm: Podstawowa ochrona. Mżawka, lekki deszcz. Na motocykl za mało.
- 10 000 mm: Standard turystyczny. Wytrzyma ulewę, ale przy dużej prędkości (ciśnienie wody rośnie!) może puścić na szwach lub zamkach.
- 20 000 mm+: Pancerz. Wytrzyma niemal wszystko – jazdę w ulewie, siedzenie na mokrym siedzeniu (duży nacisk na tyłek), huragan.
Wniosek: Na motocykl szukaj minimum 10k, a najlepiej 20k. Pamiętaj tylko, że materiał to jedno, a szwy to drugie. Jeśli nie są podklejone (taped seams), woda i tak wejdzie.
Liczba 2: Oddychalność (To skomplikowane)
Tutaj zaczynają się schody. Producenci używają różnych jednostek i – co gorsza – różnych metod testowych, które dają skrajnie różne wyniki dla tego samego materiału.
Najczęściej spotkasz:
- g/m²/24h (MVTR): Ile gramów pary wodnej (potu) przeniknie przez 1 m² materiału w ciągu doby. Im więcej, tym lepiej.
- 5 000: Tyle co nic. Plastikowy worek.
- 10 000 – 15 000: Standard. Przy spokojnej jeździe OK.
- 20 000+: Bardzo dobrze. Nadaje się do aktywnej jazdy w terenie.
- RET (Resistance to Evaporative Heat Transfer): Opór, jaki materiał stawia parze. Im mniej, tym lepiej (odwrotnie niż wyżej!).
- RET < 6: Super oddychalność (Gore-Tex Pro, eVent).
- RET 6–13: Dobra.
- RET > 20: Cerata.
Problem: Nie ma jednego standardu testu.
- Test A (np. "Upright Cup") daje wynik 5 000.
- Test B (np. "Inverted Cup") dla tego samego materiału da wynik 20 000!
Producenci rzadko podają, której metody użyli. Wybierają tę, która daje wyższą liczbę na metkę. Porównywanie 20k jednej firmy z 20k innej to jak porównywanie spalania w mieście i na trasie bez wiedzy, kto jak jechał.
Dżungla norm (Dla dociekliwych)
Jeśli lubisz tabelki, oto dlaczego nie możesz ufać liczbom bez podanej normy testowej:
| Norma | Co mierzy | Pułapka |
|---|---|---|
| JIS L 1099 B1 | Bardzo popularna w Azji. | Często daje zawyżone wyniki ("Inverted Cup"). Te 20k to realnie może być 10k w teście europejskim. |
| ASTM E96 | Standard USA. | Ma wiele procedur (A, B, BW...). Wyniki różnią się drastycznie zależnie od procedury. |
| ISO 11092 (RET) | Opór parowania. | Najbardziej rzetelna ("Skin Model"). Ale rzadko podawana na metkach cywilnych ubrań. |
| BS 7209 | Brytyjska. | Podaje wynik w procentach, nie gramach. Nieporównywalna z resztą. |
Werdykt: Jak żyć?
- Patrz na Wodoodporność: 10k to absolutne minimum na szosę. 20k daje spokój ducha.
- Oddychalność traktuj z dystansem:
- Jeśli widzisz RET, wierz mu (to solidny test). Szukaj RET < 13.
- Jeśli widzisz g/m²/24h, traktuj to jako wskazówkę, nie wyrocznię. 20k brzmi super, ale w taniej kurtce może być naciągane.
- Wentylacja > Membrana: Żadna membrana (nawet 40k) nie odprowadzi potu tak szybko, jak otwarty zamek pod pachą (tzw. pit zips) albo wywietrznik na plecach. Fizyki nie oszukasz.
- Marka membrany ma znaczenie: Gore-Tex, eVent, Dermizax, NeoShell – te firmy pilnują standardów. "No-name Tex" z marketu to loteria.
Złota zasada: Jeśli planujesz się pocić (off-road, miasto w upale), olej wodoodporność. Kup przewiewną kurtkę (mesh) i woź ze sobą tanią, gumową pelerynę na deszcz. Będziesz bardziej suchy (od potu) przez 90% czasu.
Źródła
- ISO 811:2018 – Test słupa wody.
- ISO 11092:2014 – Test RET (najlepszy dla oddychalności).
- ASTM E96 – Amerykański standard paroprzepuszczalności.